دو نکته درباره آلکاپتنوریا

نکته اول :

همانطور که می دانید در کتاب درسی اشاره شده است : ” در سال 1909، پزشکی به نام آرچیبلد گرو بیان داشت که در بیماران مبتلا به آلکاپتنوریا آنزیم تجزیه کننده هموژنتیسیک اسید وجود ندارد.”

این جمله درست نیست !

همانطور که می دانید بیماری آلکاپتنوریا حاصل یک جهش ژنی است. در این جهش ژن آنزیم تجزیه کننده ( در واقع اکسید کننده) آلکاپتن یا همان اسید هموژنتیسیک دچار جهش شده و قادر به تولید آنزیم فعال نیست. منتها این جهش در کدام بخش ازژن رهبری کننده ساخت این آنزیم HGD geneایجاد شده است؟

اگر جهش در بخش تنظیمی ژن HGD gene اتفاق افتاده باشد جمله کتاب در باره وجود نداشتن آنزیم درست است. اما اینطور نیست. در واقع جهش مربوطه در بخش ساختاری ( رمزگردان) ژن HGD gene اتفاق افتاده و باعث تولید آنزیمی غیر فعال می شود.

جهش ها را می توان از نظر محل بر روی ژن به دو دسته اصلی تقسیم کرد:

1. جهش در بخش تنظیمی ( معروف به جهش های کمی )
   
2. جهش در بخش رمزگردان ( معروف به جهش های کیفی )
   

جهش های تنظیمی چون تنظیم بیان ژن را در هم می ریزند در نهایت به کاهش یا افزایش میزان محصول ( کمیت ) و یا عدم تولید محصول می انجامند. ولی در صورت تولید محصول در ساختار آن تغییری نمی دهند.

جهش های رمزگردان چون ساختار محصول را در هم می ریزند در نهایت به افزایش یا کاهش عملکرد و یا عمل نکردن محصول ( کیفت ) می انجامند .

خلاصه این که جهش ایجاد شده در بیماری آلکاپتنوریا یک جهش در بخش رمز گردان است نه در بخش تنظیمی . به عبارت بهتر آنزیم تجزیه کننده اسید هموژنتیسیک در خون وجود دارد ولی متاسفانه به دلیل تغییر ساختاری ( توالی آمینواسیدها) غیر فعال است. بنابراین جمله کتاب در مورد وجود نداشتن آنزیم درست نیست!

——–

البته می توان با کمی اهمال از جمله کتاب رد شد و گفت منظور از عدم وجود آنزیم، نبودن آنزیم فعال بوده است. ولی این جمله نادرست بهانه ای شد برای توضیح جهش های تنظیمی و جهش های ساختاری !

از این پس هر زمان به یک بیماری ژنتیکی با جهش ژنی رسیدید از خود بپرسید که جهش مربوطه در بخش رمزگردان بوده است یا ساختاری…

مثلا .اگر گفتید.در آنمی ها ..تالاسمی…آنمی داسی….و هموفیلی به ترتیب جهش در چه بخشی از ژن داشته اند؟؟؟

با کمی دقت در همین کتاب های درسی دوره متوسطه می توان پاسخ را یافت.

برای مطاله بیشتر در مورد ژن آنزیم تجزیه کننده اسید هموژنتیسیک و بیماری آلکاپتنوریا می توانید از پیوندهای زیر استفاد کنید:

 

HGD

 

Alkaptonuria

======================================

و اما نکته دوم :

چند روز پیش یکی از دانش آموزان درباره عوارض بیماری آلکاپتنوریا پرسید و وقتی مشکلات مفصلی ، کلیوی و قلبی را برایش توضیح دادم با تعجب دو کتاب به اصطلاح کمک درسی _ که گویا از قضا خیلی هم پرفروش بوده اند..- را نشانم داد که این بیماری را یک بیماری بی ضرر دانسته بود.

ای کاش برخی همکاران گرامی قبل از تالیف کتاب های کمک درسی و درج تفکرات خود در آن ها _ که البته در جای خود شایسته تقدیر است_ کمی هم به منابع علمی معتبر رجوع کنند تا هم دانش آموزان را دچار دوگانگی نکنند..و هم محتوای علمی و بار ارزشی کتاب های کمک درسی _ که گویا متاسفانه به دلایل مختلف بر روی آن ها نظارت کامل و مناسبی وجود ندارد_ که بخشی از فرهنگ دانشیک این مرزو بوم را تشکیل می دهد تنزل ندهند…

به امید آن روز…

پاینده باشید

علیرضا اکبرپور

شکفتن بزرگترین گل دنیا!

بزرگ ترین گل جهان در باغ گیاهان بروکسل، پایتخت بلژیک، شکفته شد.

گلدهی گیاه مورفوفالوس، پدیده ای بسیار نادر است که سبب جلب گردشگران بسیار زیادی به این باغ شده است.

ارتفاع این گل نیز ممکن است تا سه متر برسد.

این گل، مدت سه روز، بوی بسیار ناخوشایندی از خود ساطع می کند که به بوی گوشت گندیده یا بوی جوراب، شبیه است.

علت این بوی گند نیز تلاش گل برای جلب پشه ها است تا حشرات پس از نشستن بر روی گل، گرده آن را به گل های دیگر برسانند.

برای مشاهده تصاویر بیشتری از این گونه گل به ادامه مطلب تشریف ببرید…

کسب 4مدال در المپیاد جهانی زیست شناسی

تیم دانش آموزی المپیاد زیست شناسی ایران در نوزدهمین دوره رقابت های جهانی المپیاد زیست شناسی جهان موفق به کسب چهار مدال شامل دو مدال نقره ( کسری افضلی و مریم خادمیان ) و دو مدال برنز ( محمد حسین پورنبی و هما مجاهد) شد.

المپیاد جهانی زیست شناسی همه ساله با هدف کشف استعدادهای دانش آموزان جوان در عرصه تحقیقات زیست شناسی برگزار می شود و نوزدهمین دوره این مسابقات امسال در بمبئی هند از 13 جولای و با رقابت دانش آموزان 55 کشور از جمله ایران برگزار شد.

اعضای تیم ایرانی شرکت کننده در این دوره از رقابتها کسری افضلی، محمد حسین پور نبی، هما مجد و مریم خادمیان به همراه دکتر سامان حسینخانی سرپرست اول، محمد کرام الدینی سرپرست دوم و الهه علوی و محمدحسین امیری ناظران علمی بودند.

اعضای تیم ایرانی شرکت کننده در نوزدهمین دوره رقابتهای جهانی المپیاد جهانی دانش آموزی زیست شناسی بامداد سه شنبه اول مرداد ماه( فردا ) به کشور باز می گردند.

تولید سلول بنیادین از سلول های تمایز یافته جانوری؟!!

دانشمندان سلاحی بر علیه بیماری کم خونی داسی یافته اند و آن چیزی نیست جز "پوست".

اگر خاطرتان باشد تا کنون فقط سلول های تخصص یافته گیاهی می توانستند با تمایز زدایی و تولید کالوس به سلول های بنیادین تبدیل شوند و این مورد در کتاب های زیست شناسی دوره متوسطه به عنوان یکی از تفاوت های گیاهان و جانواران عنوان شده است. اما تیمی از دانشمندان آمریکایی موفق شده اند با برنامه ریزی مجدد سلولهای پوست در آزمایشگاه، آنها را به سلولهای بنیادین تبدیل کرده و به کمک آن موشهایی را که دچار کم خونی داسی شکل بوده اند، مداوا کنند. این امر در سلول های جانوری کاری بی سابقه محسوب می شود. استفاده از سلولهای پوست، نه تنها مقدار فراوانی ماده اولیه در اختیار دانشمندان قرار میدهد، بلکه به عنوان یک روش درمانی از مشکلات اخلاقی که در انواع دیگر درمان با سلولهای بنیادین وجود داشته، دور خواهد بود.

متخصصین تاکید میکنند که قبل از انجام این روش آزمایشی بر روی انسان، برای اطمینان یافتن از امنیت و سلامت این روش، هنوز به کار بیشتری نیاز دارند.

احتمال وجود جاندارن غیرزمینی طبق نظر استفان هاوکینگ

استیفن هاوکینگ، فیزیکدان و ستاره شناس مشهور، طی یک نشست در دانشگاه جورج واشنگتون اعلام کرد احتمال حیات موجودات بیگانه با نوعی زندگی ابتدایی در جایی از کهکشان ما وجود دارد.

او اضافه می کند: با توجه به وسعت کائنات، بعید به نظر می رسد که کره زمین تنها سیاره قابل زندگی باشد و بشر برای تضمین بقای طولانی مدت خویش باید دست به کاوش فضا بزند. او در مراسم بزرگداشت 50 امین سالگرد تاسیس ناسا گفت: در قسمتی از کهکشانی که ما در آن زندگی می کنیم، احتمال وجود موجوداتی با ساختار زیستی ساده است که به نظر نمی آید موجودات هوشمندی باشند.

عدم موفقیت پروژه جستجو برای موجودات هوشمند غیرزمینی (SETI) برای یافتن هرگونه علایمی از تمدن های غیرانسانی، ثابت کرده که چنین موجوداتی تا فاصله 100 سال نوری زمین وجود ندارند.

موش های شجاع! دیگر بوی ترس را حس نمی کنند!

این جونده دیگر بوی ترس را حس نمیکند زیرا دانشمندان گیرنده های مرتبط با پیاز بویایی در مغز او را قطع کرده اند.

دانشمندان ژاپنی می گویند که با استفاده از مهندسی ژنتیک موفق به پرورش موشهایی شده اند که از گربه سانان هیچ وحشتی ندارند، پیشرفتی که میتواند بیش از پیش روشن کننده رفتارهای پستانداران و همچنین ماهیت طبیعی ترس باشد.

دانشمندان در دانشگاه توکیو میگویند که موفق به خاموش کردن احساسی در موش شده اند که موجب میشود او با حس کردن بوی گربه، از ترس در خود جمع شود. این آزمایش نشان میدهد که ترس،ممکن است بر خلاف آنکه تصور میشد حسی اکتسابی باشد، احساسی است که از ابتدا در ساختار بدن موجودات قرار گرفته و از طریق ژنتیک در هر گونه جانوری تکرار میشود.

کو کوبایاکاوا (Ko Kobayakawa) سرپرست این تحقیق میگوید:” موشها به طور طبیعی از گربه ها میترسند و معمولا با حس کردن بوی آنها از ترس میخکوب شده یا به سرعت میگریزند. اما موشهایی که از طریق مهندسی ژنتیک سلولهای خاصی از بینی آنان برداشته شود، هیچ وحشتی از خود نشان نمیدهند.”

در این آزمایش، موشهای اصلاح شده به گربه ها نزدیک میشوند و حتی از سر و کله آنها بالا رفته و با گربه ها بازی میکنند. کوبایاکاوا میگوید که برای این آزمایش از گربه های اهلی آرام استفاده کرده که احتمال حمله کردن در آنها بسیار کم بوده است.

وی افزود که یافته های وی میتواند در تحقیقاتی که بر روی فرایندهای مغزی و شیوه پردازش اطلاعات دریافتی از جهان خارج در مغز صورت میگیرد به محققین کمک کند. کیم دای-سو (Kim Dae-soo) استاد ژنتیک عصبی در موسسه علم و فناوری پیشرفته کره در شهر سئول، که در آزمایش و تحقیق فوق نقشی نداشته است میگوید که تحقیق کوبایاکاوا میتواند ماهیت ترس را توضیح داده و شیوه های کنترل آن را معرفی کند.

به گفته وی” همه تصور میکنند که موش به این دلیل از گربه میترسد که گربه شکارچی اوست، اما دلیل این ترس چیز دیگریست.” “به تصور من اگر ما مسیر سیگنالهای مشابه در مغز را تعقیب کنیم، میتوانیم کشف کنیم که چه نوع شبکه هایی در مغز میتواند برای کنترل ترس کارآمد باشد.”

http://www.msnbc.msn.com/id/21673325/

DNA خود را ویرایش کنید

گروهی از پژوهشگران می خواهند کتابخانه‌ای از داده های مربوط به ژن‌های انسانی رابا توانایی کار بر روی تک‌تک آن ژن ها ایجاد کرده و بجای منحصر نمودن آن به فرمت‌های آکادمیک و علمی، این بانک را از طریق سایت ویکی‌پدیا در دسترس عموم قرار دهند.

گردآورندگان Gene Wiki می‌گویند درحال حاضر 7500 ورودی را آماده نموده‌اند و تا چند روز دیگر 650 ورودی دیگر را هم به آن می‌افزایند.

این گروه در این زمینه مقاله‌ای را در همین هفته در ژورنال آنلاین Public Library of Science (PLoS) منتشر می‌کنند.

این هشت محقق از انستیتو ژن‌شناسی بنیاد تحقیقاتی Novartis در سن‌دیه‌گو، دانشگاه ایالتی سن‌دیه‌گو و دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس می‌باشند.

و در بیانیه‌ای آورده اند: «با وارد ساختن ورودی‌های بیشتر امکاناتی فراهم خواهد شد تا Gene Wiki مانند بخش‌های دیگر ویکی‌پدیا از سوی جامعه‌ای از کاربران علاقه‌مند و فعال مورد استقبال قرار گیرد و بطور مستمر آپدیت شود.

به این ترتیب و از این پس می‌توانیم شاهد ایجاد مقالاتی در خصوص تک‌تک ژن‌های بدن انسان در این دایره‌المعارف باشیم.»

البته

سالروز درگذشت پدر بیوشیمی ایران

یک سال از 18تیرماه سال 1386، درگذشت پروفسور ناصر ملک نیا ، پدر بیوشیمی نوین ایران گذشت. سایت زیست گاه یکی از اولین سایت هایی بود که بنا به وظیفه به این موضوع پرداخت و بازخورد آن هم کامنت سرکار خانم پریا ملک نیا، دختر ارجمند استاد مرحوم بود.. ضمن بزرگداشت مجدد یاد و خاطره آن استاد گرامی در ادامه مطلب مصاحبه خانم دکتر پروین پاسالار- از اساتید گروه بیوشیمی که الگوی شان دکتر ملک نیا بوده و روش تدریس شان به ایشان بسیار شباهت دارد- و همچنین شمه ای از زندگانی استاد که در روزنامه شرق سال گذشته به چاپ رسید را خواهید خواند.

 

اشتباهات تست های زیست کنکور 87

بله ! خیلی ناراحت کننده است که یک سال ( حد اقل ) زحمت کشیده باشی و بعد با یکی دو سوال غلط خودت را ببازی و ….

امسال متاسفانه در میان تست های کنکور سراسری در درس های زیست ( 2 تست) و شیمی ( 1 تست ) غلط های فاحشی وجود داشت. گویا همکاران گرامی تنوع و ابتکار را بر درست بودن تست ها ترجیح داده بودند وگرنه طرح فقط 50 تست درست از سه کتاب درسی با این همه مطب قاعدتا نباید کار سختی باشد . مهمتر از همه آن که انتطار می رود طراحان ( بهتر بگویم انتخاب کنندگان) تست های کنکور از میان افراد با تحربه و امتحان پس داده انتخاب شوند و علاوه بر آن تست های انتخاب شده حد اقل یکی دو بار توسط همکاران دیگر و در مدت زمان پیشنهاد شده حل شوند تا مشکلی به وجود نیاید.

با این حال در تست های زیست شناسی امسال هم 2 غلط فاحش وجود داشت و هم مدت زمان پیشنهادی با توجه به ترکیبی بودن اکثر تست ها بسیار کم بود. 36 دقیقه زمان برای 50 تست ( یا به قول یکی از دوستان 150 تست !)

دوستانی که طی سال گذشته در خدمتشان بودم قطعا به خاطر دارند که بارها و بارها به خصوص در این ماه های آخر و نزدیک به کنکور گوشزد کردم که تست های زیست شناسی امسال مشکل خواهند بود. هم از نظر زمانی و هم از نظر نوع طرح تست نسبت به سال های گذشته …به همین دلیل هم سطح کلی تراز نمرات زیست در کنکور سراسری امسال قطعا پایین تر از سال های قبل خواهد بود….

بگذریم..

در ادامه قصد دارم ابتدا به دو تست اشتباه کنکور و سپس روزانه به توضیح و تشریح تک تک سایر تست های زیست شناسی در کنکور سراسری سال 87 بپردازم.

اگر شما سال سومی هستید و یا سال دیگر می خواهید به هر دلیل در کنکور سراسری شرکت کنید قطعا مطالب مفید و دست اولی در پاسخ به این تست ها در سایت :زیست گاه “: خواهید یافت.

شناسايي نخستين قورباغه بدون شش جهان

باز هم جزایر بورنئو!!

دیگه علاقمندان به علوم زیستی هر بار که نام جزیره بورنئو رو می شوند منتظر خبر زیستی جدیدی هستند! یه جورایی آدم رو یاد جزایر گالاپاگوس می اندازه…

کشف ماری که تغییر رنگ میده …کشف بزرگترین غار دنیا ….کشف 52 گونه گیاهی و جانوری جدید ….و آخرین خبر این که ….

محققان از شناسايي نخستين قورباغه بدون شش جهان خبر دادند.

‌ ديويد بيکفورد و همکاران وي از دانشگاه ملي سنگاپور متوجه شده اند يک نوع نادر قورباغه که درجزيره بورنئو زندگي مي کند، فاقد شش است.
بر اساس اين گزارش جوکو اسکندر از انستيتو فناوري باندونگ اندونزي اولين کسي بوده که اين قورباغه ها را در سال هزارو نهصدو هفتاد و هشت مشاهده کرده اما وي معتقد بود اين موجودات انقدر جديد و نادر هستند که نبايد کالبد شکافي شوند.
دانشمندان سنگاپوري طي سفر علمي اخير به جزيره بورنئو اين قورباغه ها را مشاهده کردند که به خاطر نداشتن شش اکسيژن را از طريق پوست خود جذب مي کنند و اين پديده در ميان موجودات زنده و بخصوص چهارپايان واقعا نادر است.
به گفته انها تنفس از طريق پوست نشانه سازگاري با اب پاکيزه و بسيار سردي است که جريان تندي دارد و حاوي مقادير فراواني اکسيژن است. علاوه بر اين قورباغه داراي بدن پهني است که سطح پوست ان را افزايش مي دهد. ضمنا اين قورباغه از توانايي شنا کردن کمي برخوردار است و مدتها بدون حرکت در اب باقي مي ماند.